W halach produkcyjnych i przestrzeni biurowej świetlówki są obecne już od wielu lat. Z czasem zmieniła się jednak technologiae i konwencjonalne lampy fluorescencyjne zastąpione zostały przez nowoczesne, bardziej energooszczędne świetlówki LED, nazywane też tubami LED. Wydaje się więc, że ich wymiana może okazać się bardzo korzystna dla klienta zarówno pod względem oszczędności, jak też jakości światła. Innym rozwiązaniem jest jednak dedykowana oprawa LED, rozwiązanie droższe, ale może zdecydowanie bardziej opłacalne. Sprawdźmy!

Tania zamiana świetlówek konwencjonalnych na tuby LED

Różnice w technologii świetlówek są bardzo duże i znaczące nie tylko dla ich żywotności i efektywności świecenia, ale też dla opraw, w których są montowane. Świetlówki konwencjonalne, czyli źródła fluorescencyjne pracują z wykorzystaniem fluorescencji luminoforu wewnątrz świetlówki, wywołanej wyładowaniem w gazie z domieszką rtęci. Taka konstrukcja wymusza zastosowanie dedykowanego układu zasilania zwanego statecznikiem. Alternatywą dla nich są tuby LED, wykonane z tworzywa, rzadziej ze szkła, mają też inny system zasilania, różnią się od świetlówek konwencjonalnych konstrukcją. Ponadto oprawy świetlówkowe montowane kilkanaście lat temu są zaprojektowane z uwzględnieniem charakterystyki źródeł fluorescencyjnych, a nie ledowych. Tego typu lampy charakteryzowały się dookólną bryłą światła oraz stosunkowo niską luminancją powierzchniową. W tubach LED światło ukierunkowane jest w jedną stronę, bryła ma mniejsze kąty emisji, a wartości luminancji są większe przy takich samych wartościach strumienia świetlnego oraz wymiarach.

W nowoczesnych świetlówkach LED elektronika zasilająca znajduje się na ich końcach, w miejscu, gdzie przy klasycznych ich odpowiednikach był żarnik. To powoduje, że obszar świecenia jest krótszy, co przekłada się na kolejny wzrost luminancji Przy wymianie świetlówki klasycznej na ledową dedykowaną do pracy z istniejącym statecznikiem fluorescencyjnym nie ma konieczności ingerencji w instalację, co przekłada się na niski koszt pracy. Jest to możliwie najtańsza opcja, która nie jest pozbawiona wad.

Obniżona efektywność i sprawność

Decydując się na wymianę fluorescencyjnych świetlówek na tuby LED, musimy mieć świadomość, że w przypadku starych, używanych opraw zmieniając tylko źródło światła nie uzyskamy wielkich oszczędności. . Jest to uwarunkowane stanem technicznym, bardzo często oprawa jest zabrudzona, materiały ulegają degradacji, a klosz staje się matowy. Jedną z przyczyn jest to, że wiele takich opraw o niskim IP ma konstrukcję otwartą, czyli nie posiadają żadnej ochrony przed wpływem czynników zewnętrznych. Innym mechanizmem w przypadku opraw szczelnych o podwyższonym IP jest degradacja materiałów wywołana światłem z tanich świetlówek fluorescencyjnych. Połączenie tych efektów może spowodować, że dodatkowo tracimy ok. 30%-40% efektywności.

Ponadto świetlówka LED nie wykazuje już kompatybilności z obecnym w oprawie reflektorem, co przekłada się na zmianę bryły świecenia i dalszym obniżeniem efektywności. Sumarycznie straty takiej konwersji na świetlówkę LED mogą przekroczyć nawet 50%. Dotyczy to rozwiązania z balastem, czyli z zasilającym świetlówki układem elektronicznym. Jest dla niego alternatywa, czyli świetlówka działająca bezpośrednio z napięcia sieciowego. To jednak wymaga przeprowadzenia modyfikacji w układzie zasilania oprawy, co pozwala na ograniczenie strat o około 10%.

Pojawia się jednak inny problem. Wszelkie zmiany konstrukcyjne pozbawiają oprawę zgodności z deklaracją CE oraz certyfikatami bezpieczeństwa, które posiadała.. Jest to spowodowane ingerencją w układ połączeń elektrycznych. Przy nieprawidłowo wykonanych pracach istnieje ryzyko porażenia, a także zwarcia w instalacji. W najgorszym przypadku, w razie pożaru wynikającego z zwarcia w przerobionej oprawie osobom odpowiedzialnym za instalację może grozić poważna odpowiedzialność karna, natomiast zakład ubezpieczeń może odmówić wypłacenia odszkodowania.

50% niższa sprawność

Sumarycznie straty konwersji na świetlówkę LED mogą przekroczyć nawet 50%!

Nie tylko większa sprawność opraw LED

Dla klienta przy wymianie kompletnego systemu oświetleniowego kluczowy jest czas zwrotu z inwestycji. Świetlówki LED charakteryzują się skutecznością świetlną na poziomie 120-140 lm/W, a lepszej jakości osiągać mogą wartość 180 lm/W. Biorąc pod uwagę możliwe straty na poziomie 50% daje nam to skuteczne wartości efektywności na poziomie między 60-90 lm/W dla całej oprawy po konwersji. Przy produktach oświetleniowych producenci często podają tolerancję parametrów na poziomie 10% względem danych nominalnych. Praktyka pokazuje jednak, że produkty tanie z importu często mają odchyłki na poziomie przekraczającym nawet 30% deklarowanych wartości. Niski koszt wymiany oświetlenia na świetlówki LED może dać przyzwoity czas zwrotu z inwestycji, nawet przy skutecznych efektywnościach poniżej 100 lm/W dla oprawy.. Pojawiają się jednak problemy wspomniane wcześniej, związane z jakością i utrzymaniem deklarowanych parametrów produktów, które nie pochodzą z Europy, a z Chin.

Inaczej jest przy dedykowanych oprawach LED, gdzie skuteczna efektywność świetlna jest na poziomie 160-170 lm/W. Droższy koszt inwestycji rekompensuje wyższa efektywność i mniejsza ilość pobieranej energii. To powoduje, że ogólny czas zwrotu inwestycji jest na podobnym poziomie, ale z dodanym zyskiem. Energia zaoszczędzona poprzez wyższą efektywność dedykowanych opraw LED sprawia, że po upływie tego czasu, poziom oszczędności wzrasta, niekiedy pozwalając na pełne opłacenie kosztu oświetlenia obiektu.

Przed zaprojektowaniem oświetlenia oraz wymianą źródeł światła przeprowadza się audyt, który ma ocenić stan obecnego systemu oświetleniowego oraz umożliwić wdrożenie najlepszego rozwiązania. Audyt przy wymianie świetlówek fluorescencyjnych na ledowe jest uproszczony, jednak zaproponowana opcja musi spełniać konkretne normy dotyczące natężenia światła w danym polu roboczym. Audyt pod kątem opraw LED jest bardziej szczegółowy i wykonywana jest przy nim zdecydowanie większa praca. Ponadto uwzględnia się przy nim współczynnik konserwacji, przyjęty na poziomie 20% strat natężenia. Konsekwencją tego rozwiązania jest gwarancja utrzymania natężenia oświetlenia zgodnego z normą nawet pod koniec okresu eksploatacji oświetlenia.

W przypadku zamiany świetlówek konwencjonalnych na LED wykonuje się podmianę 1:1 bez projektu oświetlenia. Oznacza to, że w najlepszym przypadku na używanych oprawach możemy osiągnąć normatywne natężenia w dniu oddania instalacji, nie uwzględnia to jednak spadku natężenia wraz z degradacją świetlówek LED, poniżej wartości normatywnych w trakcie eksploatacji. Przeciętna żywotność świetlówki LED wynosi średnio 20 000h dla poziomu degradacji L70 (70% początkowego strumienia). Jako rezultat możemy mieć system oświetlenia, który już nawet po 1-2 latach użytkowania nie będzie spełniał normy natężenia oświetlenia i będzie wymagał wymiany na nowe świetlówki LED. Niski koszt zakupu może sprawić, że takie rozwiązanie będzie kuszące dla właściciela obiektu, należy jednak pamiętać o doliczeniu kosztów pracy instalatorów oraz zagrożeniach związanych z modyfikacją opraw i jakością oświetlenia.

Dla kontrastu dedykowana oprawa LED ma żywotność na poziomie nierzadko przekraczającym 100 000h dla poziomu degradacji L80 (80% początkowego strumienia). Dodatkowo mamy pewność, że projekt wykonany przy okazji audytu gwarantuje nam utrzymanie normatywnych natężeń przez cały okres eksploatacji systemu. Poziom oszczędności można dalej powiększyć dodając system aktywnego sterowania oświetleniem, pozwalający na płynną regulację ilości światła zgodnie z zapotrzebowaniem – przy wymianie oświetlenia na świetlówki LED nie mamy takiej możliwości.


Potrzebujesz pomocy
w wyborze oświetlenia?

Skontaktuj się z nami

+48 505 383 653

9.00 – 16.00

biuro@luxon.pl

napisz do nas